EN
Het heeft lang geduurd, maar de herziening van het luchtruim rond Nederlandse luchthavens is nu definitief. Vanaf 26 november 2026 worden delen van de civiele Control Zones (CTR's) rond vijf luchthavens opengesteld voor dronevluchten. In die gebieden hoeven dronevliegers niet langer vooraf toestemming aan te vragen bij de luchtverkeersleiding. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) ontwikkelde de indeling samen met Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL).
De exacte zonering staat in de Regeling van 23 september 2026, gepubliceerd in Staatscourant 2026, 33389. Hieronder zetten we die indeling stap voor stap uiteen.
Wat is een CTR precies?
Een Control Zone, ofwel CTR, is het luchtverkeersleidinggebied rond een luchthaven. Zo'n zone strekt zich doorgaans uit tot ongeveer vijftien kilometer van de start- en landingsbaan en reikt tot ongeveer drieduizend voet. Binnen die zone wordt het reguliere luchtverkeer actief gesepareerd.
Tot nu toe gold binnen de volledige CTR één verplichting voor drones: contact opnemen met de luchtverkeersleiding voordat er mocht worden gevlogen. Die regel belastte niet alleen de vlieger, maar ook de verkeersleiding zelf. Elke aanvraag vraagt menselijke beoordeling, terwijl het merendeel van die verzoeken vluchten betreft die geen conflict opleveren met het bemande verkeer.
Wat verandert er vanaf 26 november 2026
Vanaf 26 november vervalt het verplichte radiocontact in de nieuw aangewezen delen van de CTR. De logica is ruimtelijk: op ongeveer vijf kilometer van de luchthaven en verder bevindt het startende en landende bemande verkeer zich doorgaans al op grotere hoogte. De regeling verdeelt de civiele CTR in vijf zones, elk met een eigen afstand, hoogtelimiet en regime.
| Zone | Afstand tot luchthaven | Hoogte boven de grond | Open categorie |
|---|---|---|---|
| Zone 1 | 0 tot ongeveer 2 km | 0 tot 120 m | Verboden |
| Zone 2A | ongeveer 2 tot 5 km | 0 tot 45 m | Verboden |
| Zone 2B | ongeveer 2 tot 5 km | 45 tot 120 m | Verboden |
| Zone 3 | ongeveer 5 km tot de buitenring van de CTR | 0 tot 120 m | Toegestaan |
| Zone 4 | toplaag boven de zones 1, 2A, 2B en 3 | 120 m tot de bovengrens van de CTR | Niet toegestaan |
De kern van de wijziging zit in zone 3. Vanaf ongeveer vijf kilometer zijn vluchten in de open, specifieke en gecertificeerde categorie toegestaan zonder verantwoordelijkheid van de luchtverkeersdienstverlening. Dat is precies het gebied waar voorheen nog een algemeen verbod op de open categorie gold.
In de zones 1, 2A en 2B blijft de open categorie verboden. Binnen twee kilometer is het risico op interactie met bemand verkeer het grootst; tot vijf kilometer vliegt het reguliere verkeer volgens de obstakelvlakken nog te laag om drones in de open categorie toe te laten. Toegang tot de zones 1, 2B en 4 is alleen mogelijk als de vlucht volgens bijlage 1a is aangemeld en geautoriseerd, als voor het vertrek klaring is verkregen, als tweezijdige radiocommunicatie in stand wordt gehouden en als aanwijzingen van de luchtverkeersleiding worden opgevolgd. Binnen 30 meter van obstakels zoals gebouwen en windturbines vervalt een deel van die voorwaarden.
Voor de aanmelding geldt een doorlooptijd. Binnen de openingstijden van de luchthaven moet een vluchtplan uiterlijk twee werkdagen voorafgaand aan de vlucht en vóór 10:00 zijn ingediend. Eén plan volstaat voor een aaneengesloten reeks vluchten in hetzelfde vluchtgebied, tenzij er meer dan zestig minuten tussen twee vluchten zit. De luchtverkeersleiding verstrekt in zone 2A en 3, en in zone 2B en 4 dicht bij obstakels, geen luchtverkeersinformatie of ontwijkadvies over drones aan bemande luchtvaartuigen. Daar ligt de verantwoordelijkheid om uit de buurt te blijven volledig bij de dronevlieger.
De zones volgen de geografische begrenzing van de CTR en niet de vraag of de verkeersleiding actief is, en gelden daarom ook buiten de openingstijden.
Voor welke luchthavens geldt de wijziging
De wijzigingen hebben uitsluitend betrekking op civiele CTR's. De nieuwe indeling geldt voor vijf luchthavens:
| Luchthaven | Regio | Toelichting |
|---|---|---|
| Amsterdam Schiphol | Noord-Holland | Grootste luchthaven van Nederland met de meest complexe luchtruimstructuur en het drukste verkeersaanbod. |
| Rotterdam The Hague Airport | Zuid-Holland | CTR grenst aan dichtbevolkt stedelijk gebied en havengebied, met veel professionele dronevraag. |
| Groningen Eelde | Drenthe / Groningen | Regionale luchthaven met relatief rustig verkeerprofiel. |
| Maastricht Aachen Airport | Limburg | Regionale luchthaven met vrachtverkeer; CTR doorsnijdt landsgrensgebied. |
| Lelystad Airport | Flevoland | Luchthaven met ruimtelijke ontwikkelingsplannen en veel omliggende open ruimte. |
De bijlage bevat per luchthaven een officiële kaart.
Rond militaire luchthavens blijven de bestaande beperkingen van kracht. De acht militaire CTR's, rond Eindhoven, Gilze-Rijen, Leeuwarden, Volkel, Woensdrecht, Deelen, De Peel en De Kooy, worden niet in zones opgedeeld en bestaan uit één zone voor het hele luchtruim. De open categorie blijft daar verboden en de afhandeling van drones verandert materieel niet. Wel nieuw is de zichtbaarheid: de militaire zones worden toegevoegd aan het nationale geo-zoningbestand, zodat ze in de planningssoftware van dronevliegers verschijnen. Ook de delen van de Duitse CTR Niederrhein en de Belgische CTR Kleine-Brogel boven Nederlands grondgebied worden meegenomen. Wil je weten hoe aanvragen in militaire CTR's werkt? Bekijk dan de dronekaart Nederland.
Ook gevolgen voor de Specific categorie
De wijzigingen beperken zich niet tot de Open categorie. Ook voor operators die in de EASA Specific categorie vliegen, verandert er het nodige: in zone 3 is radiotelefonie (RT) niet langer vereist. Dat is relevant voor bedrijven die infrastructuur of terrein rond een luchthaven inspecteren. Waar voorheen een RT-verplichting gold bovenop de operationele autorisatie, verdwijnt die extra voorwaarde in de buitenste zone.
Let wel op het onderscheid tussen de zones: in zone 2A mag de specifieke categorie tot 45 meter vliegen zonder verantwoordelijkheid van de luchtverkeersdienstverlening, terwijl zone 2B onder dezelfde voorwaarden als zone 1 valt. Meer daarover lees je op onze pagina over drone piloten.
Waarom deze wijziging nu wordt doorgevoerd
De aanleiding is tweeledig. Enerzijds belasten de huidige regels de luchtverkeersleiding, die voor elke aanvraag capaciteit moet vrijmaken. Anderzijds beperken ze het nuttige gebruik van drones op plekken waar dat veilig kan. Het ministerie noemt inspecties van dijken en vitale infrastructuur, natuurbeheer en innovatieve toepassingen. Duidelijker grenzen geven ook een eenduidiger handhavingskader. De Inspectie Leefomgeving en Transport houdt toezicht, samen met politie en Koninklijke Marechaussee.
Nieuwe zones in GoDrone en Aeret
De nieuwe indeling wordt op termijn zichtbaar in de gebruikelijke digitale bronnen voor dronevliegers: de GoDrone-app en Aeret. Dat geldt ook voor de militaire CTR's, die aan het nationale geo-zoningbestand worden toegevoegd.
Professionele operators leggen hun voorbereiding steeds vaker vast in een drone management platform. DroneDeck combineert een kaart met alle luchtruimen en geo zones met vliegplannen, risicoanalyses en checklisten in één omgeving. Lees ook ons achtergrondartikel over Dronedeck als drone management platform. Controleer rond 26 november altijd de actuele kaartversie.
Wat blijft verboden na 26 november
Het is verleidelijk om de nieuwe indeling te lezen als een algemene versoepeling rond luchthavens. Dat is het niet. Andere geografische zones blijven van kracht, bijvoorbeeld rond helikopterlandingsplaatsen of vitale infrastructuur. Omdat overlappende zones cumulatief werken, kan een strengere zone de ruimere CTR-indeling op die plek volledig overrulen.
Ook de algemene regels uit de Open categorie blijven onverkort gelden, zoals de maximale vlieghoogte en de afstandsregels tot mensenmenigten. Voor de Specific categorie blijven de voorwaarden uit de operationele autorisatie gelden. Een vrijstelling van radiotelefonie is geen vrijbrief: de risicoanalyse, de mitigatiemaatregelen en de eisen rond nachtvluchten of vliegen buiten de Uniforme Daglicht Periode (UDP) blijven van toepassing.
Praktische checklist voor de overgang
Voor operators die geregeld rond een van de vijf luchthavens werken, is het verstandig om de overgang gestructureerd voor te bereiden:
- Controleer de actuele kaart: gebruik GoDrone of Aeret en verifieer of jouw vaste vlieglocatie in zone 3 valt, het enige deel van de civiele CTR waar de open categorie is toegestaan.
- Meet de afstand tot de luchthaven: bepaal of je op of voorbij de grens van ongeveer vijf kilometer opereert. Binnen die straal, in de zones 2A en 2B, blijft klaring vereist.
- Bepaal je hoogteband: tot 45 meter geldt tussen twee en vijf kilometer een ander regime dan daarboven. Boven 120 meter zit je in zone 4, waar de open categorie niet is toegestaan.
- Inventariseer overige zones: check aanvullend op helikopterlandingsplaatsen, vitale infrastructuur en andere beperkingen die niet meeveranderen.
- Informeer je crew: zorg dat piloten en waarnemers de nieuwe begrenzingen kennen, inclusief het onderscheid tussen civiele en militaire CTR's.
Verantwoordelijkheid voor veiligheid blijft uiteindelijk bij de vlieger liggen. Ruimere regelgeving is geen vervanging voor een goede voorbereiding en een actueel beeld van het luchtruim.
Het bredere beeld: luchtruimherziening in Nederland
De maatregel is onderdeel van een al langer aangekondigde herziening van het luchtruim rond civiele luchthavens. Nederland loopt daarmee in lijn met ontwikkelingen elders in Europa, waar meerdere landen hun CTR-regimes voor drones hebben herzien. Duitsland versoepelde recent bijvoorbeeld zijn regels voor dronevluchten in CTR-luchtruim, zoals we eerder beschreven in ons artikel over versoepeling van de Duitse CTR-regels.
De nieuwe indeling is tegelijk een eerste stap, niet een eindpunt. Het ministerie monitort het gebruik van het luchtruim en evalueert de zonering periodiek. Lokale partijen kunnen via het loket zonering een extra geo-zone aanvragen op gronden van privacy, veiligheid, milieu of beveiliging.
Veelgestelde vragen over de nieuwe CTR-indeling
Vanaf welke datum veranderen de regels rond civiele luchthavens?
De nieuwe indeling van de civiele Control Zones gaat in op 26 november 2026. Vanaf die datum is in zone 3, het buitenste deel van de CTR, geen radiocontact met de luchtverkeersleiding meer vereist.
Voor welke luchthavens geldt de nieuwe indeling?
De wijziging geldt voor de civiele CTR's rond Amsterdam Schiphol, Rotterdam The Hague Airport, Groningen Eelde, Maastricht Aachen Airport en Lelystad Airport. Rond militaire luchthavens blijven de bestaande beperkingen van kracht.
Moet ik binnen vijf kilometer van een luchthaven nog contact opnemen?
Dat verschilt per zone. In zone 2A mag de specifieke en gecertificeerde categorie tot 45 meter vliegen zonder verantwoordelijkheid van de luchtverkeersdienstverlening. In zone 1 en zone 2B blijft klaring vereist, met radiocontact en een vooraf ingediend vluchtplan.
Hoe lang vooraf moet ik een vlucht aanmelden?
Voor de zones 1, 2B en 4 geldt dat een vluchtplan binnen de openingstijden van de luchthaven uiterlijk twee werkdagen voorafgaand aan de vlucht en vóór 10:00 moet zijn ingediend. Voor militaire CTR's geldt een aanmeldingstermijn van minimaal 24 uur.
Hoe hoog mag ik vliegen in de nieuwe zones?
In de zones 1, 2A, 2B en 3 geldt een bovengrens van 120 meter boven de grond, met in zone 2A een extra limiet van 45 meter. Boven de 120 meter begint zone 4, waar de open categorie niet is toegestaan.
Waar kan ik zien welke zones op mijn vlieglocatie gelden?
De nieuwe zones worden opgenomen in de gebruikelijke digitale bronnen voor dronevliegers, waaronder de GoDrone-app en Aeret. Controleer voor elke vlucht de actuele kaart, ook na 26 november.